ü       آیا می دانید قیمت کالاهای مختلف در بازار چگونه تعیین می گردد؟

برای هرکالا می توان دو گروه تولید کننده و مصرف کننده در نظر گرفت :

هدف تولید کنندگان از تولید کالا " کسب سود " است . و هدف مصرف کنند گان از مصرف کالا " رفع نیاز" است .

اینکه تولید کنندگان تصمیم به تولید چه چیزی می گیرند و چه قدر؟ و همچنین مصرف کننده چه کالایی را خریداری می کند یا تصمیم به خرید آن می گیرد و چه قدر؟ و همچنین عکس العمل آن ها را نسبت به تغییرات اقتصادی  ، « رفتار اقتصادی » گویند .

2بررسی رفتار اقتصادی مصرف کنندگان :

همان طور که گفته شد ، انگیزه مصرف کنندگان از خرید کالا رفع نیاز است . مصرف کنندگان بر اثر عواملی چون : قیمت کالا،درآمد ، سلیقه شان و قیمت سایر کالاها ، اقدام به خرید یک کالا می کنند .

مهمترین عامل در تصمیم گیری مصرف کنندگان برای خرید یک کالا ، قیمت کالاست . بین قیمت کالا و مقدار خرید آن توسط مصرف کنندگان رابطه ی معکوس وجود دارد یعنی اگر

به همین علت شیب منحنی تقاضا ( به شرط معمولی بودن کالا) نزولی است .

با افزایش قیمت یک کالا ، مصرف کنندگان بیشتر به خرید کالاهای مشابه که قیمت شان افزایش نیافته روی می آورند و  مصرف کالایی که قیمتش افزایش یافته صرفه جویی می کنند . تغییرات قیمت سبب حرکت روی منحنی تقاضا می گردد . اما تغییردرعواملی چون : درآمد مصرف کننده ، سلیقه مصرف کنندگان و قیمت سایر کالاها (اعم از جانشین و مکمل) سبب انتقال (shift) منحنی تقاضا به سمت بالا یا پایین می گردد .

به این صورت که اگر :

2منحنی تقاضا برای کالای معمولی ، لوکس و ضروری

ü       کالاهای مختلف نسبت به تغییرات قیمت حساسیت و واکنش های متفاوتی نشان می دهند . بسته به اینکه کالا ، معمولی ، ضروری یا لوکس باشد .

الف) منحنی تقاضا برای کالای معمولی ، نزولی است و میزان یا حساسیت در مقدار تقاضا متناسب با تغییرات قیمت است  :

ب) منحنی تقاضا برای کالای ضروری یا غیر حساس :

منحنی تقاضا برای این کالا شیبی تند دارد و در مواردی حتی عمودی می گردد .

در این کالا تغییرات قمیت هر چند خیلی زیاد باشد ، مقدار تقاضا چندان تغییر نخواهد کرد و حتی ممکن است مقدار تقاضا ثابت باقی بماند . ( مثل منحنی تقاضا برای نان )

ج) منحنی تقاضا برای کالای حساس یا لوکس :

منحنی تقاضا برای این کالا شیبی ملایم دارد و در مواردی حتی افقی است : در این کالاها کوچک ترین تغییری در قیمت ، تغییر زیادی در مقدار تقاضا ایجاد می کند .

(مثل منحنی تقاضا برای ماشین )

2کالای پست یا گیفن :

کالای پست ، کالایی است که شیب منحنی تقاضا برایش صعودی است یعنی با کاهش قیمت ، مقدار تقاضا برای آن کالا کاهش می یابد .

کالای پست کالایی است که در مورد آن اثر درآمدی بر اثر جانشینی غلبه کند .

2اثر درآمدی و اثر جانشینی

(substitution effect &In come effect )

ü       اثر درآمدی : اگر قیمت کاهش یاید ، قدرت خریددرآمد ثابت فرد افزایش می یابد . یعنی درآمد واقعی فرد افزایش می یابد . وقتی این جریان اتفاق می افتد . فرد مایل است اگر کالا معمولی باشد مقدار تقاضای خود از آن کالا و افزایش داده و اگر کالا پست باشد تقاضای خود از آن کالا را کاهش می دهد .

ü       اثر جانشینی : می گوید زمانیکه قیمت یک کالا کاهش می یابد ، این فرد این کالا را جانشین سایر کالاهایی می کند که قیمتشان ثابت می مانده و تغییری نکرده پس اثر جانشینی موجب افزایش تقاضا برای کالایی می گردد که قیمتش کاهش یافته است .

2بررسی رفتار اقتصادی تولید کنندگان :

انگیزه تولید کنندگان از تولید یک کالا کسب سود است .

2عوامل موثر بر تصمیم تولید کنندگان :

قیمت آن کالا ، هزینه های تولید و انتظارات تولید کنندگان ، اما مهمترین عامل موثر بر تصمیم تولید کنندگان در مورد میزان تولید از قیمت آن کالاست .تولید کنندگان با افزایش قیمت ، میزان تولید از آن کالا را افزایش می دهند، به همین علت شیب منحنی عرضه در حالت عادی صعودی است .

تغییرات قیمت موجب حرکت روی منحنی عرضه می گردد .

انتقال یا shift منحنی عرضه یه سمت بالا و پایین بر اثر تغییر عواملی چون هزینه تولید و انتظارات تولید کنندگان و تغییر تکنولوژی  است .

منحنی عرضه نیز مانند منحنی تقاضا می تواند به صورت افقی یا عمودی باشد بسته به اینکه کالا نسبت به تغییرات قیمت چگونه واکنش نشان می دهد .

2بازار :

امروزه منظور از بازار ارتباط خریداران و فروشندگان یک کالا و نحوه ی رفتار و عکس العمل آن ها نسبت به تغییر عوامل اقتصادی است و لزومی نداردکه خریدار و فروشنده با حضور فیزیکی دریک محل خاص برای خرید و فروش گردهم آیند . بلکه از طریق تلفن یا اینترنت هم می توانند معامله کنند . وسیله انجام معامله و ارتباط میان خریدار و فروشنده پول است .

عواملی چون وجود خریدار و فروشنده نیاز به عمل و دادو ستد ، عرضه کالا ، وجود پول ، توافق طرفین بر قیمت کالا در تشکیل یک بازار موثرند .